+ Trả lời Chủ đề
Trang 12 của 17 Đầu tiênĐầu tiên ... 2 10 11 12 13 14 ... CuốiCuối
Kết quả 111 đến 120 của 169

Chủ đề: Góp nhặt Thành ngữ Tục ngữ

  1. #111
    Vượt ngàn trùng sóng yenminh0210's Avatar
    Ngay tham gia
    Apr 2009
    Bài viết
    2,540

    Re: Góp nhặt Thành ngữ Tục ngữ

    Ma ăn cỗ
    Chưa ai rõ ma hình dạng thế nào nhưng theo quan niệm trong dân gian thì ma là linh hồn người chết đi lang thang. Câu thành ngữ ý nói không thể biết được việc xấu người ta làm vụng trộm, giấu giếm.


    Chuyện kể:
    Có hai con ma nọ, thần Ma Vương quên không phân việc làm cho chúng nên chúng bị cực hình như những con ma khác. Vì thế, hai con ma thường lên trần gian gây tác oai tác quái cho người còn sống.


    Chúng thần thông biến hóa, bay từ nhà này sang nhà nọ chẳng ai mà nhìn thấy, hễ nhà nào có cỗ là y rằng hai con sà ngay xuống, tìm mọi cách để ăn uống thỏa thích rồi lại bay đi.


    Một nhà nọ có người đã qua đời, hôm cúng làm giỗ đầu có đông con cháu ăn cỗ. Thịt xôi và nhiều món ăn được bày lên bàn thờ, người nhà lại không quên rót ra đầy một chén rượu ngon.


    Hai con ma đói ngửi thấy mùi rượu thịt hí hửng bay vào đậu lên bàn thờ. Người nhà nọ thắp một nén hương rồi xì xụp khấn khấn vái vái, cầu linh hồn người đã khuất, rồi không quên kể lể nghĩa tình, nhớ ngày thác đi, con cháu có mâm cơm cúng tạ. Thầy cúng thì ngồi xếp bằng tròn dưới chiếu, tay gõ mõ, mồm niệm thần chú, cầu hồn, cầu ma.


    Hai con ma nọ nghe cúng bái vậy thì một con bảo:


    - Tao nghe ông ma này thiêng lắm! Trước đây ông ấy là quan to, thấy mình giả danh, lại đến ăn trước, nhà họ phát hiện ra chẳng mách cụ ma, cụ quật cho hết đời nhà ma chúng mình.

    Con kia mới bảo:

    - Ma nào mà chẳng là ma, lai vô ảnh, khứ vô hình. Ai mà phân biệt được ma nào với ma nào, với lại ai đã nhìn thấy ma bao giờ mà mách.

    Thế là hai con ma đói ngồi chễm chệ trên bàn thờ xơi bao nhiêu thứ. Ăn xong chúng ngự trên trần nhà xem sự thể ra sao. Còn cụ ma nhà, do già yếu, hôm ấy chẳng biết thế nào lại đi lạc sang một nhà khác, bèn ở lại đấy ăn cỗ, uống rượu, coi thế cũng xong.


    Đợi hết tuần hương, người nhà khấn vái bưng mâm cỗ xuống, rồi dọn cỗ ra. Đám cỗ ăn uống hoan hỉ, hả hê cho đến tối.


    Hai con ma trên trần nhà thấy thế mới bảo nhau:

    - Thấy chưa! Việc gì mà sợ, cỗ bàn nguyên si. Ai biết ma mình ăn cỗ thế nào.

    Quả thật, ma là tên người ta gọi thế nên thế, đúng là lai vô ảnh, khứ vô hình. Cúng giỗ thì cứ phải cúng, còn ma hay linh hồn người chết có về ăn không thì không ai biết và ăn khi nào, ăn thế nào cũng chẳng ai hay. Vì thế nên thành ngữ: “Ma ăn cỗ” như là một sự ăn vụng trộm, chẳng để lại dấu tích gì, thịt xôi cúng xong vẫn y nguyên.

    Theo Đi tìm điển tích thành ngữ của Tiêu Hà Minh

  2. #112
    Xoải cánh banhdacua's Avatar
    Ngay tham gia
    Aug 2008
    Bài viết
    177

    Re: Góp nhặt Thành ngữ Tục ngữ


    Trâu bò húc nhau, ruồi muỗi chết
    : Ruồi, muỗi hay đậu ở lưng bò, lưng trâu. Trâu bò húc nhau thì trâu bò chưa con nào việc gì, những ruồi, muỗi ở giữa thì bị trâu bò húc chết.
    Người ta thường mượn câu này để nói cuộc xung đột giữa hai nước, hai phe, hai người, gây ảnh hưởng tai hại cho các nước khác, các phe khác, các người ở ngoài cuộc.
    Trâu chậm uống nước đục: Đàn trâu xuống sông uống nước, con nào đi chậm đến sau sẽ phải uống nước đục, vì nước sông đã bị những trâu đến trước khuấy đục mất rồi. Câu này lấy chuyện trâu để khuyên người ta đi đâu không nên đi chậm giờ mà lỡ việc, hay gặp phải những việc không may.

    Trâu chết, bò cũng lột da: Lột da là bị làm thịt. Trâu chết, bò cũng lột da là nói trâu bị làm thịt thì rồi bò cũng bị làm thịt. Cùng trong một hoàn cảnh, cùng một giống loài, thì phải chịu chung một số phận như nhau.
    Câu này lấy chuyện trâu bò nuôi làm thịt, để khuyên người đời không nên riễu cợt, những hoạn nạn tai biến của người đồng loại. Vì cùng trong một hoàn cảnh, cùng là giống người, số phận ai rồi cũng phải giống nhau.
    Trâu chết chả khỏi rơm: Giết thịt trâu, người ta thường đem thui và thui bằng rơm. Lúc sống trâu ăn rơm, mà lúc chết trâu cũng không thoát khỏi rơm. Người ta thường mượn câu này để nói: người hằng ngày vẫn làm ra bộ không cần nhờ vả, quy lụy mình và tỏ ý khinh thường mình, nhưng thật ra, sống chết vẫn không thoát khỏi sự săn sóc giúp đỡ của mình, dù người đó muốn hay không muốn.
    Người ta có ý ví mình như rơm, ví người mình săn sóc trông nom như trâu. Rơm tuy là vật tầm thường, trâu là vật quí giá hơn, song vẫn phải cần đến, lúc sống cũng như lúc chết. Cũng như ở đời, người quân tử dù tỏ ý khinh bỉ kẻ tiểu nhân, nhưng sống chết, người quân tử cũng vẫn phải nhờ kẻ tiểu nhân.
    Trâu chết để da, người ta chết để tiếng: Trâu chết để lại bộ da, người chết thì để lại cái tiếng.
    Tiếng ấy là tiếng xấu hay tốt còn tùy cách ăn ở của con người lúc sinh thời. Câu này khuyên ta khi ăn ở nên nghĩ đến tiếng chê khen của người đời sau.
    Trâu lấm vẩy càn: Trâu tính ưa nước. Gặp những ngày nóng nực, oi bức, trâu không chịu nổi, thường đằm mình xuống đám bùn lầy, khắp mình lấm như chôn như vùi.
    Đằm mình chán, trâu đứng dậy, thường vẫy đuôi, quẫy mình để trút bớt bùn đất bám ở mình. Như thế là trâu lấm vẩy càn. Người ta thường mượn câu này để nói: kẻ làm nên tội vạ, hay khai bậy khai bạ làm liên lụy đến người khác, hoặc kẻ đã mắc tiếng xấu hay làm cho người khác xấu lây, có ý ví những kẻ ấy như con trâu lấm vẩy càn.

  3. #113
    Vượt ngàn trùng sóng yenminh0210's Avatar
    Ngay tham gia
    Apr 2009
    Bài viết
    2,540

    Re: Góp nhặt Thành ngữ Tục ngữ

    Tham thì thâm
    Câu thành ngữ hàm ý chê trách kẻ tham lam sẽ gặp điều xấu, hám lợi, dễ bị lừa, bị hại.

    Chuyện kể:
    Hai anh em nhà kia, cha mẹ mất đi để lại một gia tài và một cây khế. Người anh tham lam nhận hết nhà cửa, vườn tược cho mình, chỉ để lại cho người em cây khế. Một buổi sáng, có con chim lạ đến đậu bên cây khế và mổ quả ăn khế. Người em than phiền đuổi chim đi, con chim vừa ăn khế vừa trả lời rằng: “Ăn một quả nhả cục vàng, may túi ba gang đem ra mà đựng”. Người em nghe vậy may túi ba gang để chờ chim. Sáng hôm sau, chim lại lại đến, nó bảo người em ngồi bám chặt lên mình nó rồi bay đi thật xa, đến hòn đảo từ từ hạ xuống một cái hang rồi bảo người em chui vào mà nhặt vàng. Người em vào hang thấy rất nhiều vàng bạc và châu báu, vội lấy một túi nhỏ mang ra khỏi hang. Chim lạ chờ sẵn đưa người em về nhà. Có vàng bạc, châu báu người em trở lên giàu có nhất vùng. Một hôm người anh lân la sang nhà hỏi dò em. Người em thật thà kể lại câu chuyện con chim lạ về ăn khế. Lòng tham trỗi dậy, người anh tìm cách chiếm lấy cây khế về cho mình rồi ngày ngày chờ chim đến. Rồi một ngày kia con chim lạ lại đến. Người anh cũng than phiền rồi đuổi chim đi. Chim lạ lại nói: “Ăn một quả nhả cục vàng, may túi ba gang đem đi mà đựng” rồi hẹn sáng hôm sau lên đường. Người anh sung sướng chắc mẩm phen này giàu to, bèn may cái túi thật to để sẵn ở gốc khế chờ chim. Sáng hôm sau chim đến và cũng như người em, chim chở người anh đến hòn đảo có hang giấu vàng. Vừa đến hang, người anh hoa cả mắt, rồi vơ thật nhiều vàng vào một cái túi, khi chất đã đầy túi nhưng lòng tham khôn cùng, người anh tiếp tục vơ vàng vào cái túi tiếp theo, sau đó lần lượt chuyển từng túi ra cửa hang. Đã đến lúc mặt trời sắp lặn, com chim lạ đợi mãi, người anh chuyển hai túi vàng lên mình chim rồi giục chim bay nhanh về nhà. Chim cất cánh được một lúc, khi ra đến giữa biển khơi, nặng quá chim mới bảo người anh bỏ bớt vàng đi nhưng người anh không nghe. Bay được một đoạn nữa thì chim mỏi cánh, không chịu đựng được đành hất cả người anh và hai túi vàng xuống biển. Người anh bơi lóp ngóp dưới biển vẫn kêu “vàng của tôi đâu, vàng của tôi đâu”, lúc sau thì chìm hẳn. (1)
    Tham lam tới mức mù quáng không tính toán được gì, bất chấp tất cả là chuyện của người anh trong truyện. Nay thiên hạ nhiều kẻ tham lam hiểm hóc, lừa lọc thì không hại dân sao được. Tham lam đi liền với với tham nhũng thì mưu mô lắm lắm, đã thế lại đi liền với xa hoa đồi trụy. Than ôi “ Điều tham thực như vong, nhân tham tài như tử” cái lẽ xưa nay ở đời là vậy.
    Theo Đi tìm điển tích thành ngữ của Tiêu Hà Minh - NXB Thông tấn
    (1) Theo truyện “Cây khế” – “Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam” Nguyễn Đổng Chi, NXB KHXH, 1973.

  4. #114
    Xoải cánh banhdacua's Avatar
    Ngay tham gia
    Aug 2008
    Bài viết
    177

    Re: Góp nhặt Thành ngữ Tục ngữ

    Trăm bó đuốc cũng được con ếch: Người ta thường đốt đuốc đi bắt ếch ban đêm.
    Bị ánh đuốc soi lóa mắt, ếch cứ trợn mắt lên nhìn, nên người ta bắt dễ lắm. Bắt ếch hết bó đuốc này, người ta lại đốt bó đuốc khác, có khi đốt liên tiếp năm bảy bó đuốc và bắt ếch đến quá nửa đêm. Có khi bắt được nhiều ếch lắm, cũng có khi đông người bắt quá (đuốc như sao sa ngoài cánh đồng) ếch cũng hiếm. Nhưng cứ đốt hết bó đuốc này đến bó đuốc khác, kiên tâm kiếm mãi thì thế nào cũng bắt được, không nhiều thì ít. Bởi vậy có câu: trăm bó đuốc cũng được con ếch, ý nói kiên tâm bắt mãi rồi cũng được ếch. Người ta thường dùng câu này để nói hễ kiên gan bền chí, điều tra mãi thì thế nào cũng tìm được thủ phạm, hoặc làm việc mãi thì thế nào cũng thu được kết quả.

    Trăm dâu đổ đầu tằm
    : Trăm dâu là trăm lá dâu, trăm mớ dâu, trăm thúng dâu, hay trăm thứ tiền dâu.
    Trăm dâu đổ đầu tằm có thể có hai nghĩa: a)Bao nhiêu dâu đều đổ lên đầu tằm cho tằm ăn. b)Bao nhiêu tiền chi phí về dâu, sau này đều trông mong cả ở việc bán kén tằm để thu lại. Người ta thường mượn câu này để tự ví mình với con tằm để nói: a)Bao nhiêu công việc đều do một mình quyết định. b)Bao nhiêu món chi tiêu đều trông ở túi mình.

    Trăm tội đổ đầu nhà oản
    : Nhà oản là nói gồm đoàn người được cắt chuyên môn coi việc thổi xôi oản cho nhà chùa trong những dịp cúng bái to tát. Phàm lễ nghi bày biện lên các bàn thờ Phật đều do một tay nhà oản. Cho nên về việc cỗ bàn, xôi oản, trách nhiệm nhà oản phải chịu. Nếu xôi oản làm không được tinh khiết, sạch sẽ, thổi nấu không được chín kỹ, hoặc đơm đầy đơm vơi, thì các tội ấy các Sư không phải chịu trước chư Phật, mà nhà oản phải chịu. Đại ý câu này muốn nói: việc đã phân công, thì trách nhiệm đã có người chịu.

    Tre lướt cò đỗ: Tre đã ngả lướt xuống rồi, mà cò lại đỗ lên trên thì tre lại càng lướt thêm. Câu này có ý nói lúc vận đã suy lại gặp việc bĩ (xui, rủi ro) thêm, nạn này chưa hết, lại gặp nạn khác. Cũng có nghĩa: thấy người ta xuống lại đạp cho xuống thêm, cũng như con cò thấy tre lướt thì đỗ cho lướt thêm.

    Trẻ cậy cha, già cậy con: Người ta lúc còn trẻ bé thì trông cậy ở cha mẹ. Ăn mặc học hành, mọi việc nhất nhất nhờ cha mẹ lo liệu cho.
    Khi già cả, sức lực suy yếu, không làm lụng được nữa, thì trông cậy ở con. Con phải phụng dưỡng săn sóc cha mẹ, như cha mẹ nuôi nấng con, săn sóc con thuở xưa. Câu này nêu cái phận sự của người làm cha mẹ và của kẻ làm con cái.

  5. #115
    Vượt ngàn trùng sóng yenminh0210's Avatar
    Ngay tham gia
    Apr 2009
    Bài viết
    2,540

    Re: Góp nhặt Thành ngữ Tục ngữ

    Thả mồi bắt bóng
    Câu thành ngữ ý nói bỏ đi cái đã nắm chắc trong tay để chạy theo cái chỉ là hy vọng viển vông không thực tế.

    Chuyện kể:
    Một con chó tham ăn, một hôm nó đớp được miếng thịt của làng bày ra đình để khao làng. Con chó ba chân bốn cẳng tha miếng thịt đến bờ sông. Sợ người làng đuổi theo nên nó chạy về phía cầu để qua sông tẩu thoát. Khi đến giữa cầu, nó nhìn xuống dòng sông, thấy có một con chó khác đang ngoạm miếng thịt to hơn. Con chó tham ăn mới nghĩ: “Ta phải cướp miếng thịt của con chó kia mới được”. Nghĩ thế nào, làm thế ấy, nó bèn nhả miếng thịt đang ngoạm ra, rồi nhảy xuống sông để tranh miếng thịt với con chó kia. Vừa nhảy xuống sông thì bóng nước tan ra, nó vùng vẫy một thôi một hồi chẳng kiếm được gì, lúc bấy giờ mọi người đổ xô ra cầm đòn đánh chó. Nước cuốn mạnh, con chó bị chìm nghỉm dưới dòng sông. (1)
    Con chó tham lam là hiện thân cho kẻ ngu ngốc, thiếu thực tế.
    Truyện trên gần với truyện “Bán bò tậu ễnh ương”, chê kẻ tham lam ngốc ngếch, tham bát bỏ mâm, thả con cá rô, vồ con săn sắt cuối cùng phải trả giá một cách đau đớn!
    Có câu:
    Người đâu tham của mắt mờ
    Chó tham thấy bóng ngù ngờ mất thân.

    Theo Đi tìm điển tích thành ngữ của Tiêu Hà Minh - NXB Thông tấn
    (1) Theo “Con chó và miếng thịt” Truyện ngụ ngôn Việt Nam – Nguyễn Văn Ngọc, NXB Văn học, 2003.

  6. #116
    Vượt ngàn trùng sóng yenminh0210's Avatar
    Ngay tham gia
    Apr 2009
    Bài viết
    2,540

    Re: Góp nhặt Thành ngữ Tục ngữ

    Lươn ngắn lại chê chạch dài, thờn bơn méo miệng chê trai lệch mồm
    Câu thành ngữ hàm ý chỉ kẻ không biết người, biết mình, chỉ biết chê người chứ không biết mình cũng có tật như người.

    Chuyện kể:

    Cá chép sau khi hóa rồng mới trở về vùng sông nọ tổ chức một cuộc thi sắc đẹp cho muôn loài sống dưới nước nhân vào kỳ vũ cốc. Ban tổ chức sau khi đánh giá sơ khảo, cuối cùng thì cũng tuyển chọn được con lươn và con chạch vào một cặp, con trai và con cá thờn bơn vào một cặp. Cả hai cặp thi này đều có thân hình hơi giống nhau.
    Đối với cặp lươn, chạch, ban tổ chức xét đi xét lại các tiêu chí thì cái gì cũng một chín một mười, nên cuối cùng ra tuyên bó kẻ nào có thân ngắn hơn thì sẽ là kẻ trúng tuyển. Chạch sướng quá vọt lên khỏi bùn. Con lươn tuy thế không chịu bèn lươn lẹo cãi: “Con chạch mới là giống dài người, tôi đâu có đuôi, chạch nó có vây đuôi, sao tôi lại dài hơn nó được”. Hai con từ bấy cãi nhau một hồi, khiến ban tổ chức phải cầm thước đo, lươn mới chịu. Chấm đến cặp thờn bơn và trai, so đi tính lại hai con mình cũng mỏng. Con thì miệng há ra, con thì ti hí cái mồm, chẳng con nào chịu kém con nào, ban tổ chức mới tính chuyện con nào mồm miệng cân đối thì cho thắng cuộc. Lúc ấy chị thờn bơn mới nói: “Miệng tôi là cân đối nhất. Cái trai kia, mồm nó lệch hẳn một bên sao đẹp được”. Con trai và con thờn bơn lại lên diễn đàn cãi nhau, không con nào chịu con nào khiến ban tổ chức đau đầu phân định. Lúc đó cá chép vốn có kinh nghiệm phân giải mới tuyên bố: “Lươn ngắn sao chê chạch dài, thờn bơn méo miệng chê trai lệch mồm”. Thôi giải tán!
    Câu này là cách nói hoán dụ. Con lươn dài hơn con chạch lại chê chạch dài, con cá thờn bơn mồm vẹo một bên lại chê trai lệch mồm. Như vậy cái không thể có cứ cãi là có, đó là cãi chày cãi cối. Truyện này dựa vào đặc điểm hơi giống nhau của lươn, chạch, trai, thờn bơn thành ra thành ngữ để răn đời. Thế nên mới có câu: Chuột chù chê khỉ rằng hôi, khỉ mới trả lời cả họ mày khôn! Những kẻ không hơn, thậm chí không bằng người khác mà vẫn cứ lên giọng chê người, thật đáng ghét!
    Theo Đi tìm điển tích thành ngữ của Tiêu Hà Minh

  7. #117
    Vượt ngàn trùng sóng yenminh0210's Avatar
    Ngay tham gia
    Apr 2009
    Bài viết
    2,540

    Re: Góp nhặt Thành ngữ Tục ngữ

    Một nghề thì sống đống nghề thì chết
    Câu thành ngữ ý nói một nghề mà giỏi thì thành đạt, một nghề mà chắc chắn thì sống, đừng có hời hợt, nghề gì cũng biết nhưng không chuyên một nghề gì thì sẽ đổ vỡ không thành.
    Chuyện kể:
    Ở một làng nọ, có một người muốn làm giàu, chuyên học đòi, ai mách gì cũng nghe theo.

    Một hôm, nghe người ta đồn ở làng Ứng Thủy có nghề làm gầu kiếm ra tiền. Anh ta bèn cất công sang Ứng Thủy để học. Ba năm sau thành nghề, anh làm được gầu rồi thì năm ấy lại mưa đều, nước dư nước dật, ruộng đồng tốt tươi, chẳng ai cần đến gầu để chống hạn cả. Có người bảo: “Mưa nhiều, thì sẽ úng. Ở làng Vạc có nghề làm guồng chống úng, anh sang đó mà học”. Anh ta nghe người ta mách lại sang làng Vạc học nghề làm guồng. Nhưng năm ấy thời tiết lại khô hạn, có nước đâu mà cần guồng chống úng. Thấy trời nắng anh ta lại quyết tâm lên đường học nghề làm nón. Lần này chắc mẩm sẽ thành. Nhưng chẳng tính toán gì, lúc anh ta học được nghề làm nón thì thiên hạ chẳng mấy ai dùng nón nữa. Người ta sử dụng mũ nỉ, mũ lưới, vừa tiện vừa gọn. Chẳng bán được hàng, chẳng ra nghề ngỗng gì, anh ta ngửa mặt lên trời than:
    - Trời ơi, tôi già mất rồi. Một đống nghề như tôi mà vẫn chết đói ư!
    Người ta làm nghề gì cũng muốn thành đạt, nghề tinh xảo mà phát triển. Muốn được như vậy phải tu chí đến nghề, ta gọi là “chuyên”. Vậy nên có câu “Nhất nghệ tinh” là làm một nghề cho tinh thông còn hơn chín mười nghề hời hợt, chẳng nghề gì tinh thông cả. Câu thành ngữ hàm ý ca ngợi những người biết say sưa theo đuổi nghề nghiệp của mình để đem lại cuộc sống đẹp. Đồng thời hàm ý chê bai, phê phán những người thiếu kiên trì không có được nghề nào tinh thông cả.
    Dân gian có câu: “Một nghề cho chín còn hơn chín nghề”.
    Còn “Một nghề thì sống, đống nghề thì chết”, như anh chàng truyện trên là vậy.

    Theo Đi tìm điển tích thành ngữ của Tiêu Hà Minh - NXB Thông tấn
    (1) Theo “Đông Tây ngụ ngôn” – Ôn Như Nguyễn Văn Học – NXB Văn học, 2003

  8. #118
    Vượt ngàn trùng sóng yenminh0210's Avatar
    Ngay tham gia
    Apr 2009
    Bài viết
    2,540

    Re: Góp nhặt Thành ngữ Tục ngữ


    Mèo già hóa cáo
    Câu thành ngữ ý nói đến kẻ tinh ranh càng lâu ngày càng thêm tinh khôn ranh mãnh.


    Chuyện kể:
    Xưa có con muỗi và con dơi, hai con có việc bất bình đi thưa kiện nhau.
    Muỗi thì muốn mèo làm thầy kiện, dơi thì cầu chuột làm thầy cãi. Thầy kiện và thầy cãi vốn không ưa nhau lại chẳng biết tranh tụng ra sao nên cậy thế, thầy kiện mèo mới tiện mồm xơi thịt quách thầy cãi chuột. Dơi không còn thầy cãi, dơi thua kiện bèn tính cách báo thù muỗi.
    Muỗi sợ không dám bay ra ban ngày nên cứ đợi nhá nhem tối bay ra. Dơi cũng đợi có thế, kéo đàn kéo lũ ra đớp cho thật nhiều muỗi mới hả giận.
    Vì thương nhớ thầy kiện chuột nên dơi cứ tâm niệm mình là chuột, thế rồi lột xác bộ mặt của chuột vào mình để trả thù loài muỗi. Vì thế bộ mặt dơi bây giờ mới chẳng khác gì mặt chuột.
    Còn nói về con mèo, càng ngày nó càng ăn chuột dữ lắm, không những thế lại còn dở chứng ăn vụng. Không có ai ngăn cản nó càng làm dữ, lâu ngày trở thành mèo già hoang. Thấy nó đã trở thành mèo già hoang, lang bạt kỳ hồ, nên trời ấn chỉ bắt nó thành loài cáo.
    Ai ngờ nó thành cáo rồi thì càng ranh ma quỉ quyệt hơn, không chỉ vồ chuột, nó còn rình bắt trộm gà vịt của người.
    Từ đấy dân gian truyền tụng nhau “mèo già hóa cáo” là vậy. (1)
    Thực ra mèo không phải là cáo. Truyện trên nói mèo càng già thì càng ranh mãnh quỉ quyệt. Nói cáo nhưng lại thành ra con người. Người chuyên lừa đảo, sống ranh ma quỉ quyệt thì người ta ví như loài cáo vậy./.
    Theo Đi tìm điển tích thành ngữ của Tiêu Hà Minh - NXB Thông tấn

    (1) Theo “Đông Tây ngụ ngôn” – Ông Như Nguyễn Văn Ngọc – NXB Văn học, 2003.

  9. #119
    Vượt ngàn trùng sóng yenminh0210's Avatar
    Ngay tham gia
    Apr 2009
    Bài viết
    2,540

    Re: Góp nhặt Thành ngữ Tục ngữ

    Lừa ưa nặng

    Lừa cũng có ích như ngựa, người ta dùng để chở hàng hoặc cưỡi. Đặc điểm của lừa là khi trên lưng không thồ hàng hoặc thồ quá nhẹ thì quất thế nào cũng cứ ỳ ra. Thành thử người ta phải chất lên lưng lừa hàng nặng hoặc cưỡi lên thì lừa ta mới chịu cất bước. Từ đặc điểm trên, người ta suy ra với nghĩa bóng ám chỉ người nào đó không chịu nghe lời nói nhẹ nhàng, chỉ khi nặng lời hoặc dùng roi vọt, vũ lực mới nghe theo.

    Chuyện kể:
    Có một người tiều phu nuôi một con lừa, hằng ngày vào rừng kiếm củi. Nhưng mỗi lần đi hái củi, người tiều phu phu này lại phải đào đất cho vào bao để khoác lên lưng con lừa. Người hàng xóm thấy lạ bèn hỏi:
    - Sao bác lại chở đất vào rừng.
    Người chủ con lừa phàn nàn:
    - Tôi đâu muốn, chỉ tại con lừa nó chẳng chịu đi cho, khi chưa khoác lên nó cái gì.
    Người tiều phu đi kiếm củi, có hôm được nhiều, có hôm được ít. Một hôm được ít củi quá, mà trời đã tối, người tiều phu chất củi lên lưng lừa nhưng nhẹ quá, lừa cứ ì ra, chẳng chịu đi cho. Lúc ấy người hàng xóm đi qua liền nói:
    -Thì bác cứ chất thêm ít đất nữa lên, xem nó có chịu đi không!
    Quả nhiên khi thêm đất, con lừa bắt đầu nhúc nhích theo bác tiều phu chở củi về nhà.
    Từ lần ấy, khi nào có ít củi, bác tiều phu lại chất thêm cho lừa ít đất. Càng nặng thì lừa của bác tiều phu càng nhọc nhằn hăng hái men theo đường núi mà về nhà. Cứ như vậy, thành ra đất bác tiều phu mang đi thì rồi lừa lại mang đất về cùng với củi, chẳng mất đi tí gì.
    Đặc tính của lừa là như vậy, người tiều phu lợi dụng nó để làm một việc có ích. Nhưng ở đời khối kẻ giống con lừa, nhỏ nhẹ thì chẳng nghe lại cứ phớt lờ lý tình, để đến khi phải to tiếng, dùng vũ lực mới nghe thì đã muộn. Vậy nên người đời mới ám chỉ rằng: “Thân lừa ưa nặng” là vậy.
    Theo Đi tìm điển tích thành ngữ của Tiêu Hà Minh - NXB Thông tấn



  10. #120

    Re: Góp nhặt Thành ngữ Tục ngữ

    Mất bò mới lo làm chuồng
    Câu thành ngữ chỉ kẻ không biết lo liệu đề phòng trước, để việc hỏng rồi mới ứng cứu, lo liệu phòng thân. Cũng hàm ý chỉ kẻ dốt nát.
    Chuyện kể:

    Nhà kia tích cóp mua được con bò đẹp, ưng lắm, chăm bẵm suốt ngày. Tối đến, chủ nhà dắt bò buộc vào gốc tre cạnh nhà. Thằng trộm mấy lần rình, đợi khi cả nhà ngủ say, nó tháo dây thừng dắt bò đi mất. Sáng ra ngủ dậy không thấy bò đâu, nhà kia tức lắm. Người hàng xóm sang chơi thấy vậy bảo:

    - Chẳng là bác không có chuồng để ngăn kẻ trộm, chứ buộc vào gốc tre thì nó dắt mất là phải.

    Nhà kia nghe ra cho là phải, bèn đi mua cột cây về dựng giữa vườn một cái chuồng bò. Vừa làm anh ta vừa nói:

    - Phen này thì thằng trộm kia đó mà dắt được bò của ông đi.

    Người hàng xóm sang, cả cười:

    - Bác mất bò rồi thì làm chuồng làm gì cho phí công, phí của.
    Người mất bò lúc ấy mới mới ngớ ra mình làm gì còn bò nữa mà làm chuồng, đành lại dỡ xuống. (1)
    Chuyện như bịa nhưng vẫn có trong cuộc sống. Ở đời nhiều người vẫn chẳng phòng xa, khi hỏng việc, cháy nhà, vỡ nợ, sụt cầu hoặc mất của rồi mới có ý đề phòng cẩn thận, lúc ấy, mọi sự đã trỏ nên quá muộn. Chả trách dân gian mới có câu “Cháy nhà mới đi tìm nước”, “Mất bò mới lo làm chuồng” là vậy.
    Theo Đi tìm điển tích thành ngữ của Tiêu Hà Minh - NXB Thông tấn
    (1) Theo “Truyện cổ nước Nam”
    Ông Như Nguyễn Văn Học – NXB Văn học, 2003


+ Trả lời Chủ đề
Trang 12 của 17 Đầu tiênĐầu tiên ... 2 10 11 12 13 14 ... CuốiCuối
Quyền viết bài
  • Bạn Không thể gửi Chủ đề mới
  • Bạn Không thể Gửi trả lời
  • Bạn Không thể Gửi file đính kèm
  • Bạn Không thể Sửa bài viết của mình