+ Trả lời Chủ đề

Chủ đề: Nghệ thuật chơi chữ trong tiếng Việt

Kết quả 1 đến 10 của 10
  1. #1
    Mới nở cocchu is on a distinguished road cocchu's Avatar
    Ngay tham gia
    Sep 2008
    Bài viết
    7
    Rep Power
    0

    Nghệ thuật chơi chữ trong tiếng Việt

    "Nghề chơi cũng lắm công phu", huống hồ chơi ... chữ!
    Chơi chữ cần có những yếu tố không phải ai cũng gom được đủ: có học đã đành, nhưng lại còn phải có tàị. (Lãng Nhân)

    Chơi chữ là “lợi dụng các hiện tượng đồng âm, đa nghĩa,....trong ngôn ngữ nhằm gây một tác dụng nhất định như bóng gió, châm biếm, hài hước.....trong lời nói ; một biện pháp tu từ, trong đó ngữ âm, ngữ nghĩa, văn tự, văn cảnh,....được vận dụng một cách đặc biệt nhằm đem lại những liên tưởng bất ngờ lý thú. “*
    * : Nhiều tác giả 1983, Tự Điển Văn Học tập 1, Hà Nội Khoa Học Xã Hội, trg 104.

    Các hình thức chơi chữ trong văn chương :

    Có hai kiểu chơi chữ trong ca dao, đó là : chơi chữ dựa vào các phương tiện ngôn ngữ được biểu hiện trên văn bản và kiểu chơi chữ dựa vào tiền giả định là dữ liệu văn hóa văn học.

    1 / Chơi chữ dựa vào các phương tiện ngôn ngữ được biểu hiện trên văn bản, được phân ra nhiều loại :

    A - Ca dao chơi chữ bằng phương tiện ngữ âm và âm viết.
    B - Ca dao chơi chữ bằng phương tiện từ vựng - ngữ nghiã.
    C - Ca dao chơi chữ bằng phương tiện ngữ pháp.
    D - Nói lái trong ca dao.

    2 / Chơi chữ dựa vào dữ liệu văn hóa văn học.

    * Chơi theo cách nhại mô phỏng âm thanh :

    Chồng chổng chồng chông ;
    Chồng bát, chồng đĩa, nồi hông cũng chồng !

    Con mèo, con mẻo, con meo
    Muốn ăn thịt chuột thì leo xà nhà.

    Cô thỉ, cô thi,
    Cô đang đương thì, cô kẹo với ai ?....

    Bà già, bà giả, bà gia,
    Bà ra kẻ chợ, con ma bắt bà.

    Bác gì, bác xác bác xơ
    Bác chết bao giờ, bác chả bảo tôi.

    Muốn rằng tàu lặn tàu bay
    Nên anh bỏ việc cấy cày anh đi.
    Biết mà cu lít cu li,
    Thà rằng ở vậy nhà quê với nàng.
    Nhà quê có họ có hàng ;
    Có làng, có xóm, nhỡ nhàng có nhau.



    Cách nhại của các bài có thể ghi lại như sau :

    Chồng -> chổng -> chông
    Mèo -> mẻo -> meo
    Thì -> thỉ -> thi
    Già -> giả -> gia


    Được chuyển âm tiết muốn nhại từ âm vực thấp đến âm vực cao bằng cách gắn âm điệu : huyền _ hỏi _ ngang ( ko dấu ) bất chấp âm điệu này có tạo nên các hiện tượng cùng âm hay ko.
    “Xác....xơ “dùng hiện tượng láy vần để nhại Bác, tác giả nhằm biểu hiện sự ko bằng lòng trước cái chết của bác tác giả.
    “Cu lít cu li "là cách nhại từ cu li, hòng cho thấy sự nhầm lẫn trong thái độ bất bình của nhân vật trữ tình.

  2. #2
    Mới nở cocchu is on a distinguished road cocchu's Avatar
    Ngay tham gia
    Sep 2008
    Bài viết
    7
    Rep Power
    0
    Học có hàm súc, mới biết dùng chữ cho rành rẽ, dùng điển cho đích đáng, khiến câu văn ít lời mà nhiều ý; tài có mẫn tiệp, mới lĩnh hội được mau lẹ những nét trội trong một cảnh huống, và diễn xuất ra một cách nhanh chóng đột ngột, hồ như là tự nhiên.

    Trong văn chương ta, có nhiều lối chơi: thơ, phú, câu đối, tập Kiều, xử dụng lối nào là tùy theo tình, theo cảnh, theo cách cấu tứ mà phô diễn ra cho phù hợp với nguồn cảm hứng trong giờ phút đó của nhà văn.

    Cái thú chơi chữ của nhà nho khi xưa, chúng tôi đã chép lại ít nhiều trong tập "Giai Thoại Làng Nho" khởi từ thế kỷ XIV (đời nhà Trần) đến đầu thế kỷ nàỵ

    Từ đầu thế kỷ đến nay, lối chơi chữ bằng Hán văn tế nhị và uyên áo dần dần trở nên thưa thớt, nhường chỗ cho lối chơi chữ bằng quốc văn, cũng tế nhị không kém nhưng đỡ công phu hơn vì ít xử dụng đến kho điển tích. Đến cái buổi mưa Âu gió Mỹ thì thi phú gặp nhiều khó khăn, người ta chơi chữ một cách dễ dãi hơn, nhưng bao giơcùng rí rỏm, hóm hỉnh. Là vì năng khiếu trào lộng của dân tộc là một thiên tư không bao giờ mất được: nếu nó không diễn xuất bằng lối khác, tùy theo hoàn cảnh, tùy theo những chất liệu mà hoàn cảnh cung cấp chọ

    Trong lúc tiêu nhàn khiển muộn, ta thường dùng văn chương để di dưỡng tính tình. Hoặc làm câu đối dán cửa dán phòng khách, dán vườn hoa, để tỏ chí hướng, hoặc họp bạn uống rượu ngâm thơ, hoặc làm hát cho ả đào phả vào đàn phách, hoặc chỉ nói lên vài câu bông lơn bóng bảy về một đề tài thời sự, khiến cho khiếu rào lộng bị kích thích, rồi trong những chuỗi cười ròn rã, có khi nảy ra một đôi phút xuất thần mà thành "nhả ngọc phun châu".

    Loại thời sự hay được làm đầu đề cho cuộc chơi chữ, là những dịp khánh điếụ Khánh thành, ăn khao hay đưa đám, là những dịp lên tiếng phẩm bình.

    Phẩm bình phần nhiều vì công nghĩa, nhưng cũng đôi khi không khỏi đi vào chỗ hẹp hòi câu chấp, hoặc quá nữa, đến chỗ bới móc xỏ xiên; song bao giờ cũng có ý vị về văn chương, vì nếu không có uy thế của văn chương bao trùm lời nói, lời nói sẽ thành tục tằn bỉ ổi, không còn gì lý thú. (Lãng Nhân)

  3. #3
    Mới nở cocchu is on a distinguished road cocchu's Avatar
    Ngay tham gia
    Sep 2008
    Bài viết
    7
    Rep Power
    0
    ** Chơi chữ theo cách điệp âm:

    Theo cách điệp âm ca dao ko sử dụng nhiều. Tuy vậy vẫn tìm thấy hai cách điệp là: điệp một bộ phận của âm tiết và điệp hoàn toàn các âm tiết.

    VD:

    Nước chảy riu riu,
    Lục bình trôi ríu ríu;
    Anh thấy em nhỏ xíu, anh thương.

    Duyên trúc trắc, nợ trục trặc;
    Thiếp với chàng bất đắc vãng lai.
    Sàng sàng lệ nhỏ càng mai
    Dẫu không thành đường chồng vợ, cũng nhớ hoài nghĩa xưa

    Riu riu, ríu ríu, xíu / trúc trắc, trục trặc, bất đắc...; có thể xếp vào loại điệp một bộ phận của âm tiết ( phần vần ). Tác dụng của cách điệp này là tạo nên một nét nghĩa nền tản cho toàn bài và nhấn mạnh sắc thái nghĩa cục bộ của từ ngữ được điệp.

    VD:

    Duyên duyên ý ý tình tình
    Đây đây đó đó tình tình ta ta
    Năm năm tháng tháng ngày ngày
    Chờ chờ đợi đợi, rày rày mai mai.

    Ở VD trên, tuy hai dòng đầu phụ âm Đ - được điệp trong bốn âm tiết ( sử dụng 4 lần chữ có phụ âm Đ ), phụ âm T được điệp trong sáu âm tiết; nhưng về cơ bản đây chỉ là sự gấp đôi một cách đều đặn các âm tiết cấu tạo nên bài ca dao: hai cặp lục bát chỉ sử dụng 14 âm tiết ( trong đó chữ Tình được điệp 4 lần, thành ra chỉ còn lại 13, ở đây mỗi âm tiết đồng thời là một từ ). Cách điệp trong trường hợp này cho thấy sự dằn dỗi, bức xúc của người nói.

    *** Chơi chữ bằng phương tiện cùng âm: dùng phương tiện cùng âm ca dao có bốn cách:

    Tạo một ngữ cảnh cho phép xuất hiện cùng âm;
    Tạo ra nhiều từ cùng âm, gây sự tương phản giữa âm và nghĩa;
    Tạo ra một từ có thể hiểu nước đôi;
    Dựa vào tên gọi động vật, thực vật.

    # Tạo ra một ngữ cảnh cho phép xuất hiện cùng âm:

    VD: có hai lời hò đối đáp có thể xem là dị bản của nhau dưới đây:

    Một trăm thứ dầu, dầu chi không ai thắp?
    Một trăm thứ bắp, bắp chi không ai rang?
    Một trăm thứ than, than chi không ai quạt?
    Một trăm thứ bạc, bạc chi bán chẳng ai mua?
    Trai nam nhi đối đặng, gái bốn mùa xin theo.

    Một trăm thứ dầu, dầu xoa không ai thắp;
    Một trăm thứ bắp, bắp chuối chẳng ai rang;
    Một trăm thứ than, than thân không ai quạt;
    Một trăm thứ bạc, bạc tình bán chẳng ai mua:
    Trai nam nhi đà đối đặng, gái bốn mùa tính răng ?

    *************

    Em hỏi anh Trong các thứ dầu, có dầu chi là dầu không thắp?
    Trong các thứ bắp, có bắp chi là bắp ko rang?
    Trong các thứ than, có than chi là than ko quạt?
    Trong các thứ bạc, có bạc chi ko đổi ko mua?
    Trai nam nhơn chàng đối được mới rõ ai thua phen này?

    Trong các thứ dầu, có nắng dãi mưa dầu là dầu ko thắp;
    Trong các thứ bắp, có bắp mồm bắp miệng là bắp ko rang;
    Trong các thứ than, có than hỡi than hời là than ko quạt;
    Trong các thứ bạc, có bạc tình bạc nghĩa là bạc ko đổi ko mua;
    Trai nam nhơn vừa đối đặng, hỏi thiếp vừa tính sao?

    Ngữ cảnh “Một trăm thứ....”hay “Trong các thứ......”: đã xuất hiện những từ cùng âm, làm cho điệu hò có vần có điệu. Suy ra, có vô số cách sử dụng cùng âm được cho là phù hợp.

  4. #4
    Vượt ngàn trùng sóng matbiec is a splendid one to behold matbiec is a splendid one to behold matbiec is a splendid one to behold matbiec is a splendid one to behold matbiec is a splendid one to behold matbiec is a splendid one to behold matbiec is a splendid one to behold matbiec's Avatar
    Ngay tham gia
    Aug 2008
    Bài viết
    1,169
    Rep Power
    20
    Nhân nói chuyện Chơi chữ Matbiec có nhớ câu chuyện thế này:

    Tương truyền một hôm Tả quân Lê Văn Duyệt dự buổi hát bội, trên sân khấu có hai kép hề bông lơn với nhau. Kép nọ hỏi kép kia:

    - Đố biết vật gì vừa đực lại vừa cái?
    Biết rằng họ định lỡm mình là người yêm hoạn, tả quân cho ngay lính cầm gươm lên sân khấu, nạt rằng:
    - Nếu không giải được hữu lý, bay sẽ nhận lấy nhát gươm này!
    Anh kép thản nhiên nói với bạn đồng nghiệp:
    - Đố dễ như vậy mà không trả lời được! Nó là “con thằng lằn”. Vừa là con vừa là thằng, chả vừa đực lại vừa cái là gì?
    Tả quân phải cười mà tha.
    Điều thú vị ở đây là anh kép đã nói theo giọng miền Nam nên “thằn lằn” được nói trại là “thằng lằng”, vì vậy mới đưa đến lối suy luận “vừa con lại vừa thằng”.

  5. #5
    Tập bay chuotbeo will become famous soon enough chuotbeo will become famous soon enough chuotbeo's Avatar
    Ngay tham gia
    Aug 2011
    Bài viết
    51
    Rep Power
    10

    Re: Nghệ thuật chơi chữ trong tiếng Việt

    Triều Nguyên
    Chơi chữ trong tiếng Việt


    (Lan man chút đã):
    Lúc nào chuot ì í i….. vô vọng, nhưng khi “tinh thần bất khuất” chuot quên mọi thứ. Chuot có thể ngồi “buôn” với bạn mà không có khái niệm gì về thời gian, lục tung từ chuyện tình yêu “tình quái” (song phương) đến chó mèo, kiến, bánh giò,… Rồi bạn về, chuot vẫn dư tinh thần lang thang tiếp nhà sách Nguyễn Văn Cừ và “kết cục” là “vớ” được cuốn “Nghệ thuật chơi chữ trong văn chương người Việt” => Tiếng Việt vẫn thú vị với chuot sau gần 30 năm sử dụng. Chuot đứng “ngâm cứu” hơn 5 tiếng liền trên đôi guốc cao cao cao. Nhà sách NVC thật bít giữ chân mấy tên “ngồi đồng” như chuot. Còn nhớ, một chủ nhật chuot đến nhà sách NVC lúc 9h và ra khỏi nhà sách lúc …. 6h chiều, lúc trưa cũng thấy đói nhưng nhăn nhó ôm bụng một lúc chuot cũng chẳng nghĩ đến nữa, lúc về xoa tay vào nhau khô khốc vì máy lạnh điều hòa. Về đến phòng: lưng đau, chân mỏi, con bạn bắt "trình bày" lý do mất tích ... chuot chẳng bao giờ quên điệu bộ há hốc miệng, làm bộ xỉu của nó. Hihi.

    Trong bài này, chuot sẽ giới thiệu cách chơi chữ bằng các phương tiện ngữ pháp, luật thơ và phong cách văn bản. Nhưng chỉ bằng các ví dụ mà không đi vào chi tiết, bởi khi chúng được đem ra "mổ xẻ", “dồn” thành cấu trúc xAxB, xAyB,…,đem công thức hóa, “hàn lâm” hóa chúng đi là đầu chuot quay mòng mòng ngay và luôn, hichic. Thế nên, nếu bạn nào muốn đi sâu tìm hiểu về nó thì mời bạn tham khảo lại bài của Cocchu ở trên và trong các tập của cuốn sách này của tác giả Triều Nguyên, ở đây chuot chỉ post những câu chữ mà chuot thấy thú vị trong tập 3. Bạn nào có nhã hứng cùng xem nhe:

    1. Đối
    Viên quan huyện nọ có tính hống hách. Một hôm, y chặn một cô bé học trò trên đường đi học, về tội gặp y mà không chào, ra vế đối và bắt cô bé phải đối ngay, nếu không đối được sẽ bị đánh đòn:
    “Học trò là học trò con, tóc bỏ lon xon là con học trò”.

    Cô bé đối lại:
    "Quan huyện là quan huyện thằng, xử kiện lằng nhằng là thằng quan huyện."

    => Viên quan huyện nọ tức lắm vì đã gặp phải “con ong con”, bởi vế đối chững chạc, khó có thể coi thường.
    “Huyện thằng” là chức quan đặt ra vào thời Lê mạt, cho nhà giàu nộp thóc để lấy, hàng dưới tri huyện*, chuyên trách việc tuần phòng. Cái thú vị của câu đối là cách vần vè dân dã và lối đảo: học trò con (học trò bé nhỏ) -> con học trò (cô bé học trò); quan huyện thằng (quan huyện loại “thằng”) -> thằng quan huyện (thằng cha quan huyện).

    2. Làng Động Trung (huyện Kiến Xương, Thái Bình) có nhiều người ủng hộ phong trào Cần Vương. Pháp và tay sai đã đàn áp dã man, cả biện pháp cho cày xới mồ mả tổ tiên của những người tham gia kháng chiến. Nguyễn Duy Hàn khi về nhận chức tuần phủ Thái Bình, đã tới làng răn đe và ra một vế đối:
    “Dân Động Trung hiếu động, động hiếu vô trung”

    Ý nói, dân làng Động Trung thích “làm loạn”, động đến việc hiếu (bị đào mồ cuốc mả), như vậy là mất chuyện trung hiếu với bề trên. Dân làng đối lại:
    “Quan Hành Thiện vi hành, hành vi bất thiện”

    Hành Thiện là tên làng (thuộc Nam Hà), quê của Nguyễn Duy Hàn. Vế đối lại đả kích Hàn hành xử gian ác, bằng cách đảo trật tự từ (“Hành Thiện vi hành” -> “hành vi bất thiện”); tương ứng với cách đảo trật tự từ của vế ra: Động Trung hiếu động -> động hiếu vô trung.

    4. Sinh sự, sự sinh.
    -> Gây nên điều không hay, thì chính điều ấy sẽ làm liên lụy đến bản thân.

    5. Nghi nhân mạc dụng, dụng nhân mạc nghi
    (Nghi người thì chớ dùng, dùng người thì chớ nghi).

    6. Truyện cười:
    Thám tử Sherlock Holms và bác sĩ Watson đi du lịch đến Việt Nam. Sau khi từ sân bay về khách sạn “Không sao”, thám tử hỏi bác sĩ:
    - Khi đi ngoài đường, anh có phân biệt được người nước ngoài và người bản xứ không?
    - Người nước ngoài thì mắt xanh, mũi lõ, to con. Còn người bản xứ thì mũi tẹt, da vàng, nhỏ con.
    - Sai. Bác sĩ Waton ạ. Người nước ngoài âu yếm nhau thì công khai, vệ sinh thì kín đáo. Còn người bản xứ thì ngược lại, vệ sinh công khai (úp mặt vào bờ tường, gốc cây), âu yếm thì kín đáo.

    7. Bia ôm
    Một anh nọ rủ bạn đi uống bia. Bước vào quán, thấy các cô phục vụ chào mời nồng nhiệt, biết là quán bia ôm, anh ta gọi chủ quán:
    - Cho tôi hai suất bia không ôm!
    Chủ quán:
    - Yên tâm, ở đây chúng tôi không tính tiền ôm.
    Chàng kia:
    - Vậy thì cho tôi 2 suất ôm không bia!
    => Bia không ôm -> ôm không bia.

    8. MR:
    - Tui thật không thấy ai như bà: lách chách như người nói tiếng…vịt.
    AD:
    - Còn ông thì sao?
    MR vênh mặt:
    - Ngược lại chứ sao.
    AD:
    - A, vậy là ….con vịt nói tiếng người!
    MR:
    - Hả?

    8. Nói ngược
    Bao giờ chạch đẻ ngọn đa,
    Sáo đẻ dưới nước thì ta lấy mình.


    Chừng nào đá nổi, vung chìm,
    Muối chua, chanh mặn, mới tìm được em.


    Dầu mà cỏ mọc trên trời,
    Sao sa xuống đất, cũng không rời nợ duyên.
    Bao giờ cho đến tháng ba,
    Ếch cắn cổ rắn tha ra ngoài đồng.
    Hùm nằm cho lợn liếm lông,
    Một chục quả hồng nuốt lão tám mươi.
    Nắm xôi nuốt trẻ lên mười,
    Con gà, be rượu nuốt người lao đao.
    Lươn nằm cho trúm bò vào,
    Một đàn cào cào đuổi đàn cá rô.
    Lúa mạ nhảy lên ăn bò,
    Cỏ năn, cỏ lác rình mò bắt trâu.
    Gà con đuổi bắt diều hâu,
    Chim ri đuổi đánh vỡ đầu bồ nông.


    Hỡi cô em kế bên nhà,
    Sao em cột “tóc đuôi gà” dễ thương?
    Khiến lòng anh thấy “dzấn dzương”,
    Ngày thì…không ngủ, đêm thường….quên ăn.

    (Sưu tầm thêm thơ vui- Không rõ tác giả):
    Bao giờ cho đến tháng ba
    Lương xài không hết đem ra sắm vàng
    Gạch bông đem lát đường làng
    Nông dân ngồi chật nhà hàng năm sao
    Gặp dân quan vội cúi chào
    Việc dân cần đến là ào xong ngay
    Đưa tiền quan vội xua tay
    Việc dân việc nước tối ngày sáng đêm
    Nhân tài đông chật như nêm
    Mấy thằng cơ hội ra thềm rửa xe
    Đường không lô cốt chắn che
    Mưa liền ba tháng vỉa hè vẫn khô
    Trẻ con đuổi bắt mặt rô
    Gái Hàn nô nức bắt bồ trai ta
    Bao giờ cho đến tháng ba…

    9.Buổi sáng, vợ bảo chồng:
    - Suốt đêm, em không thể ngủ ngon, con thì khóc mà anh lại ngáy như sấm.
    - Hừm, thế em thích con…ngáy còn anh thì…khóc ư?
    -> Người chồng dùng cách nói ngược để đùa vợ.

    10.
    Thương chồng nấu cháo củ tre,
    Nấu canh vỏ đỗ, nấu chè nhân ngôn.
    Ghét chồng nấu cháo le le,
    Nấu canh đậu đãi, nấu chè mật do.

    11. Khoảng năm 1980, có bài ca dao đả kích loại cán bộ biến chất, sống giàu sang trong lúc nhân dân rất khó khăn. Đáng nói, là loại ăn bẩn này vẫn luôn miệng cho mình là “đầy tớ” của dân:
    Đầy tớ thì đi ô tô,
    Ông chủ lộn ngược ba lô nhảy tàu.
    Đầy tớ thì ở nhà lầu,
    Để cho ông chủ giấy dầu che mưa.
    Đầy tớ chè chén say sưa,
    Tấm thân ông chủ rau dưa qua ngày.
    -> Nếu tráo vai "đầy tớ" là ông chủ (và ngược lại), thì mới phù hợp với ngữ cảnh, với thực tế.

    12. Đọc xuôi đọc ngược đều tiếng Việt

    Cửa sổ đêm khuya (Hàn Mặc Tử)

    (Đọc xuôi)
    Hoa cười nguyệt rọi cửa lồng gương
    Lạ cảnh buồn thêm nợ vấn vương.
    Tha thiết liễu in hồ gợn sóng,
    Hững hờ mai thoảng gió đưa hương.
    Xa người nhớ cảnh tình lai láng,
    Vắng bạn ngâm thơ rượu bẽ bàng.
    Qua lại yến ngàn dâu ủ lá,
    Hoa đàn sẵn có dế bên tường.

    (Đọc ngược)
    Tường bên dế có sẵn đàn hoa,
    Lá ủ dâu ngàn yến lại qua.
    Bàng bẽ rượu thơ ngâm bạn vắng,
    Láng lai tình cảnh nhớ người xa.
    Hương đưa gió thoảng mai hờ hững,
    Bóng gợn hồ in liễu thướt tha.
    Vương vấn nợ thêm buồn cảnh lạ,
    Gương lồng cửa rọi nguyệt cười hoa.
     

    Ý Xuân (Hoàng Cao Phan)

    (Đọc xuôi)
    Xuân vương ý đẹp, mộng tìm thơ,
    Gợi thắm lòng ai những ước mơ.
    Ngần ngại bút hoa sầu nhuốm vận,
    Dở dang đàn nhịp, lỡ buông tơ.
    Sân trăng thoáng liễu hương nồng đậm,
    Suối nước lồng mai dáng hững hờ.
    Nhân nghĩa thiếu chi cười thế cuộc,
    Xuân vương ý đẹp, mộng tìm thơ.

    (Đọc ngược)
    Thơ tìm mộng đẹp, ý vương xuân,
    Cuộc thế cười chi thiếu nghĩa nhân.
    Hờ hững dáng mai lồng nước suối,
    Đậm nồng hương liễu thoáng trăng sân.
    Tơ buông lỡ nhịp, đàn dang dở,
    Vận nhuốm sầu hoa, bút ngại ngần.
    Mơ ước những ai lòng thắm gợi,
    Thơ tìm mộng đẹp, ý vương xuân.

    Một số bài tương tự: Nghe tiếng đàn, nhớ bạn (Nguyễn Khoa Vy), Gửi thăm ông Tam Xuyên (Tôn Thất Diệm), Đêm trăng gợn sóng (Hùng Nam Yến), Hồ Gươm dưới trăng (Lạc Nam), Đền Ngọc Sơn (khuyết danh), Cảnh Xuân (Nguyễn Hiếu)

    13. Một trường hợp thuận nghịch độc đáo: Nguyễn khuyến có viết một câu đối mừng đám cưới:
    Oanh đề phượng ngữ nghinh xuân trướng
    Nhạn vũ loan phi phất cẩm bình.
    (Trướng xuân đón phượng kêu, oanh hót;
    Bức bình phong gấm lay động bởi nhạn múa, loan bay)

    Câu đối chữ Hán này đọc ngược lại, ra câu đối tiếng Việt:

    Bình gấm phất phơ loan múa nhạn;
    Trướng xuân nghiêng ngửa phượng đề oanh.

    Nhưng hình ảnh tao nhã cổ điển trên sẽ bị tếu khi đọc: “múa” -> “mó”, “đề” -> “đè”.

    14. Khẳng định một tổ hợp trái nghĩa hay đối lập về nghĩa với âm tiết cuối của tên gọi.

    Bánh cả thúng, răng gọi là bánh ít,
    Trầu cả khay, răng gọi trầu không?
    Muốn cho cầm sắt hợp đồng,
    Trai nam nhơn đối đặng, mới thỏa lòng nữ nhi?

    - Con cá chưa tra, răng gọi là con cá móm,
    Con cá nằm giữa chợ, răng gọi là cá thu?
    Trai nam nhơn đối đặng, nàng phải chịu làm du già đời.
    (lời đối khác):
    Chuối không đi Tây, răng gọi là chuối sứ,
    Cây không biết chữ, răng gọi là cây thông?
    Trai nam nhơn đối đặng, mau theo chồng về ngay!

    => “Cả thúng”, “cả khay” (nhiều), trái với “ít”, “không (có)” trong bánh ít, trầu không; “chưa tra” (chưa già: trẻ; trẻ thì không móm miệng”), “nằm giữa chợ” thì ai cũng thấy trái với “thu” (thu lại giấu đi). “Không biết chữ” (dốt), trái nghĩa với “thông”, trong cây thông.

    15. Phủ định một hành động là nguyên nhân của hành động được biểu thị ở âm tiết cuối của tên gọi
    * Cây săng trên rừng không ai kêu, mà cây săng dạ,
    Cây mít dưới khe không ai kiện, mà cây mít nài?
    Trai nam nhi anh đối được, hẹn ngày mai em về?

    - Cái phên trước nhà không ai mời, sao gọi là phên cáo,
    Cái giại sau hè không ai gọi, răng cái giại thưa?
    Trai nam nhi đối được, xin đưa em về.
    => Các cặp y -> Y (do y mà dẫn tới Y): kêu (gọi) -> dạ, kiện -> nài, mời -> cáo, gọi -> thưa.

    16. Phủ định một bộ phận cơ thể là tác nhân của hành động được biểu thị ở âm tiết cuối của tên gọi
    * Đá không chân, sao gọi là Đá Nhảy,
    Cát không mồm miệng, sao bảo Cát Gầm?
    Anh mà đối đặng, em buông dầm đợi anh?

    “Đá Nhảy” và “Cát Gầm” là hai địa danh ở Quảng Bình (nơi xuất xứ của bài ca dao).

    * Nước không chân sao gọi là nước đứng,
    không giò, sao gọi là cá leo?
    Anh mà đáp trúng, em thả chèo đợi anh?

    * Ghe không tay, sao kêu ghe vạch;
    Bánh không cẳng, sao gọi bánh ?
    Anh đà đáp trúng, nói ngay giờ em nghe.

    17. Rút một yếu tố trong cấu tạo của thành phần câu, để gây lệch nghĩa

    * Nhà từ vựng học đi chợ Tết mà không mua được gì, cầm túi về vẻ mặt hốt hoảng. Vợ thấy thế vội hỏi:
    - Sao anh không mua gì à?
    - Ôi, sợ lắm! Các cô hàng thịt thì cứ níu lại nói: “Sườn của em ngon lắm. Chân giò của em không có lông. Mông em béo lắm. Anh ăn lưỡi em đi..” Còn cô hàng trứng thì mời: “Anh lấy trứng em đi!...”.

    * Ngôn ngữ tiếng Việt vào năm 3000:
    Từ đang được sử dụng được in nghiêng, từ đằng sau dấu hai chấm là sử dụng vào năm 3000:

    - Chúc hạnh phúc mãi mãi bên nhau cho đến ngày đầu bạc răng long: Chúc răng long.
    - Cúp vô địch giải bóng đá trên cả nước: Cúp nước…

    18. Ngắt nhịp, buông lửng

    * Ở một đám ma nọ, có một cô con gái khóc cha rất thảm thương:

    Cha ơi con đẻ cha ra làm gì,
    Bây giờ cha chết ai thì nuôi u!

    Nhiều người nghe vậy, ngớ ra. Sau hỏi rõ, mới biết cô con gái khóc thế này: Cha ơi, con đẻ, cha ra (thăm) làm gì. Do kiểu ngắt, giọng nức nở, giọng bất thường trong lúc khóc, mới tạo nên sự hiểu lầm như vậy.

    Những câu dưới đây nếu ngắt nghỉ không đúng rất dễ gây hiểu lầm:
    - Đừng uống rượu…uống bia con nhé!
    - Đừng đánh cờ…đánh bạc con nhé!
    - Đừng ăn trộm…ăn cắp con nhé!
    - Làm bài không được đi đá bóng. (có 2 cách hiểu: C1: Làm bài, không được đi đá bóng. C2: Làm bài không được, (thì hãy) đi đá bóng)

    * Tại một công trường đang bị tắc nghẽn giao thông, một câu đề nghị được dựng lên:

    Công trường nghẽn lối đi, không được tiểu tiện ở đây.

    Hôm sau, lời đề nghị này đã bị một tay nghịch ngợm nào đó sửa đổi ngắt câu như sau:

    Công trường nghẽn lối, đi không được, tiểu tiện ở đây”.

    19. Phương ngữ

    *Một anh cán bộ xứ Nghệ lần đầu đón vợ (là bộ đội) ra Hà Nội chơi, anh dặn kĩ vỡ khi ra ngoài này phải dùng tiếng phổ thông, kẻo dân Hà Nội không hiểu lại cười cho. Cô vợ tâm niệm kỹ điều dặn và tự nhắc mình tránh nói những từ mô, tê, răng, rứa…

    Xuống tàu, trong lúc đợi xích lô, cô vợ than thở:
    - Anh ơi, em ngồi trên cái “đâu” đất, nó “kia kia” cái chân quá…
    Được một lát, cô vợ lại hốt hoảng:
    - Anh ơi, em đi đường bị vấp ngã, em bị rụng một cái “sao” rồi…
    Anh chồng đáp:
    - Ồ, lính rụng sao thì thay cái khác. Mai anh tìm cho khối…"
    (theo Tạp chí Ngôn ngữ và đời sống)
    -> đâu (mô), kia kia (tê tê), sao (răng).

    * Một thanh niên người Huế vào tiệm cắt tóc”
    - Hớt tóc gì đây cậu?
    Giọng hách dịch:
    - Cứ hớt như cụ giùm!
    Một lát sau, đâu anh ta …trọc lóc.

    => “Cụ” anh thanh niên dùng là “cũ”, với ý như trước đây; còn người cắt tóc lại hiểu là “(ông) cụ”, mà hớt y như ông cụ, thì “trọc lóc”!

    * "Trong tiệm chạp phô người Hoa, một anh người Bắc vào nói:
    - Ông chủ bán cho lít diệu.
    - Chời ơi! Cái lầy là lựu, biết chưa? - ông chủ tiệm sửa lại.
    Khách hàng, có anh người Nam Bộ,nghe vậy, nói:
    - Hai ông nói chặt hết chơn. Cái này người ta kêu là gụ."
    "Rượu" nói thành "diệu" (người bắc), "lựu" (người Hoa nói tiếng Việt), "gụ" (người nam bộ). Ngoài ra: Chời ơi! (Trời ơi!), cái lầy (cái này), chặt hết chơn (trật hết trơn).

    20. Chơi chữ dựa vào tiếng lóng

    * Sư cụ chùa nọ bỗng ngọc thể bất an, nhưng không chịu mời thầy thuốc ngay. Mãi không khỏi, bất đắc dĩ phải cho mời thầy lang đến. Thầy bắt mạch, thấy sư hâm hấp sốt, nhưng không chẩn đoán ra được bệnh gì. Tuy vậy, thầy cũng thốt một câu lấp lửng:
    - Bệnh tình này xem ra cũng tốn thuốc đây!
    Bỗng sư cụ vùng dậy, vái thầy mấy vái mà thưa rằng:
    - Xin bái phục, thầy đúng là danh sư! Quả thật, tôi lỡ trót dại. Có điều, xin thầy giữ kín mà sinh phúc chữa cho. Tiền thuốc bao nhiêu xin chu tất và xin hậu tạ!
    => Thì ra, thời ấy, ở vùng xảy ra câu chuyện (Nghệ Tĩnh), "bệnh tình" được giới ăn chơi dùng để chỉ các chứng bệnh hoa liễu. Và ông thầy thuốc đã gặp may. "Bệnh tình" (tình hình bệnh), cách dùng của ông thầy lang, nhưng ông sư lại hiểu thành một dạng bệnh hoa liễu, tức là dùng theo lối tiếng lóng: "bệnh tình" = "bệnh hoa liễu".

    * Có hai ông khách người Châu Âu, biết tiếng Việt bập bõm, sang VN du lịch. Họ đi đường khát nước nên tạt vào một quán có treo tấm biển to tướng: BIA-CHÓ. Kéo ghế ngồi, vừa gọi được hai cốc bia, họ thấy một thanh niên râu quai nón, to con, vẻ mặt dữ tợn bước vào quán. Ông chủ quán đi ra, bảo với anh ta:
    - Quán khá đông khách rồi đó. Mang tới đi.
    - Bõ bèn gì, ngầnnayf chỉ một bom là đủ.
    Hai ông tây nghe nói sợ quá bỏ cả hai cốc bia chưa kịp uống, chạy khỏi quán tuốt thẳng. Đi được một lúc lại thấy khát, họ tạt vào một quầy bán dưa hấu. Hai bà bán dưa chụm đầu thì thầm với nhau:
    - Tây đấy.Chém!
    Lại một lần nữa, họ chuồn thật nhanh vói ý nghĩ không nhanh thì chết!
    .....
    Gần tối, họ vào khách sạn trọ. Sau khi sắp xếp phòng ổn định, họ vừa nằm xuống giường thì có một nhân viên vào gợi ý:
    - Hai ngài có cần em út không? Ở đây có tất cả các loại, từ thượng vàng tới hạ cám. Giá "mềm" thôi. Đảm bảo các ngài chỉ ăn một lần thôi sẽ phải nhớ mãi.
    Họ xua tay từ chối. Chờ người nhân viên đi khỏi, một trong hai người lôi từ trong túi ra cuốn "Từ điển tiếng Việt", lần tìm xem nghĩa của những từ lạ mà họ đã nghe. Nhưng họ không tài nào tìm thấy và hiểu được chúng. Họ chỉ còn biết bảo nhau: Quái lạ, quái lạ!
    => Các từ lóng: "bom" - một khối lượng thịt đáng kể; "chém" - bán giá quá đắt; "em út" - gái bán hoa; "ăn" - chơi,...

    ......
    Lần sửa cuối bởi chuotbeo, ngày 26-12-2011 lúc 11:40 PM.

  6. #6
    Thích bay harrybotbeo has a spectacular aura about harrybotbeo has a spectacular aura about harrybotbeo's Avatar
    Ngay tham gia
    Aug 2008
    Bài viết
    86
    Rep Power
    13

    Re: Nghệ thuật chơi chữ trong tiếng Việt

    Chơi chữ bằng hình thức chiết tự Hán Việt:

    Hình thức chiết tự Hán Việt phổ biến trong ca dao là đố chữ. Hai hình thức chiết tự khác không dùng nhiều bằng là nói chữ và loại chiết tự nhằm nêu một nhận xét nhằm liên quan đến lịch sử.

    # Đố Chữ: (dùng cho Hán tự)

    VD:

    Nghe tin anh học Kinh Thi
    Ba ngang ba sổ, chữ chi rứa chàng?
    - Anh đây học sách thánh hiền
    Ba ngang ba sổ, chữ điền em ơi.

    Đấm một đấm, hai tay ôm quàng,
    Thuyền chèo trên núi, thiếp hỏi chàng chữ chi?
    - Lại đây anh nói nhỏ em nì
    Ấy là chữ mật một khi rõ ràng.

    Cầm đàn gảy khúc nam thương,
    Tì bà cầm sắt, bát vương đối gì ?
    - Khéo đưa sách cổ mà ôn
    Vị li võng lượng bốn con quỷ ngồi.


    Bài này lấy ý từ câu đối của Mạc Đỉnh Chi. Lúc ông đi sứ qua Trung Hoa đã ra cho ông một vế câu đối “Vị, li, võng, lượng, tứ tiểu quỷ (theo Hán tự thì trong bốn chữ: Vị, Li, Võng, Lượng đều có chữ Quỷ) ông đã đối lại “tì, bà, cầm, sắt, bát nhị vương “(trong bốn chữ Tì, Bà, Cầm, Sắt có tám chữ Vương, theo Hán tự)

    ## Nói chữ:

    Nói chữ theo hình thức chiết tự trong ca dao nhằm biểu hiện sự kín đáo, tế nhị của người nói, với giả định người đối thoại cũng nắm bắt, thông hiểu được vấn đề.

    VD: Bấy lâu em vắng đi đâu,
    Bây giờ thiên đã mọc đầu ra chưa?
    - Từ ngày thiếp vắng mặt chàng
    Bây giờ liễu đã có ngang ra rồi.


    Giải theo Hán tự: chữ Thiên mọc đầu -> chữ Phu (chồng), chữ Liễu có ngang -> Tử (con). Như vậy điều chàng hỏi nói gọn là “Em đã có chồng chưa? “và câu trả lời của nàng là “Chẳng những có chồng mà còn có cả con nữa !"

    Đến đây hỏi thật quê chàng,
    Hỏi danh, hỏi họ, hỏi làng làng chi?
    - Giằng đầu nhất khẩu chữ điền,
    Thảo đầu vương ngã là miền quê anh.


    ### Chiết tự nhằm nêu lên một nhận xét liên quan đến lịch sử:

    Nguyễn đi rồi Nguyễn lại về
    Chúa Trịnh mất nước, vua Lê khó còn,
    Đầu cha lấy làm chân con
    Mười bốn năm tròn hết số thì thôi.


    Nhà Tây Sơn, tính từ lúc Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế ở Phú Xuân năm 1788, đến lúc Nguyễn Quang Toản bị giết năm 1802, là 14 năm.”Đầu cha lấy làm chân con ", do chiết tự từ niên hiệu Quang Trung [ Hán tự ] và Cảnh Thịnh [ Hán tự ] mà ra (do chữ Tiểu nằm phần trên trong Hán tự Quang Trung và nó cũng nằm dưới trong Hán tự Cảnh Thịnh).
    Lần sửa cuối bởi harrybotbeo, ngày 16-12-2011 lúc 08:53 AM.

  7. #7
    Thích bay harrybotbeo has a spectacular aura about harrybotbeo has a spectacular aura about harrybotbeo's Avatar
    Ngay tham gia
    Aug 2008
    Bài viết
    86
    Rep Power
    13

    Re: Nghệ thuật chơi chữ trong tiếng Việt

    Trích dẫn Gửi bởi chuotbeo Xem bài viết
    Triều Nguyên
    Chơi chữ trong tiếng Việt





    (Lan man chút đã):
    Lúc nào chuot ì í i….. vô vọng, nhưng khi “tinh thần bất khuất” chuot quên mọi thứ. Chuot có thể ngồi “buôn” với bạn mà không có khái niệm gì về thời gian, lục tung từ chuyện tình yêu “tình quái” (song phương) đến chó mèo, kiến, bánh giò,… Rồi bạn về, chuot vẫn dư tinh thần lang thang tiếp nhà sách Nguyễn Văn Cừ và “kết cục” là “vớ” được cuốn “Nghệ thuật chơi chữ trong văn chương người Việt” => Tiếng Việt vẫn thú vị với chuot sau gần 30 năm sử dụng. Chuot đứng “ngâm cứu” hơn 5 tiếng liền trên đôi guốc cao cao cao. Nhà sách NVC thật bít giữ chân mấy tên “ngồi đồng” như chuot. Còn nhớ, một chủ nhật chuot đến nhà sách NVC lúc 9h và ra khỏi nhà sách lúc …. 6h chiều, lúc trưa cũng thấy đói nhưng nhăn nhó ôm bụng một lúc chuot cũng chẳng nghĩ đến nữa, lúc về xoa tay vào nhau khô khốc vì máy lạnh điều hòa. Về đến phòng: lưng đau, chân mỏi, con bạn bắt "trình bày" lý do mất tích ... chuot chẳng bao giờ quên điệu bộ há hốc miệng, làm bộ xỉu của nó. Hihi.

    Trong bài này, chuot sẽ giới thiệu cách chơi chữ bằng các phương tiện ngữ pháp, luật thơ và phong cách văn bản. Nhưng chỉ bằng các ví dụ mà không đi vào chi tiết, bởi khi chúng được đem ra "mổ xẻ", “dồn” thành cấu trúc xAxB, xAyB,…,đem công thức hóa, “hàn lâm” hóa chúng đi là đầu chuot quay mòng mòng ngay và luôn, hichic. Thế nên, nếu bạn nào muốn đi sâu tìm hiểu về nó thì mời bạn tham khảo lại bài của Cocchu ở trên và trong các tập của cuốn sách này của tác giả Triều Nguyên, ở đây chuot chỉ post những câu chữ mà chuot thấy thú vị trong tập 3. Bạn nào có nhã hứng cùng xem nhe:

    1. Đối
    Viên quan huyện nọ có tính hống hách. Một hôm, y chặn một cô bé học trò trên đường đi học, về tội gặp y mà không chào, ra vế đối và bắt cô bé phải đối ngay, nếu không đối được sẽ bị đánh đòn:
    “Học trò là học trò con, tóc bỏ lon xon là con học trò”.




    Cô bé đối lại:
    "Quan huyện là quan huyện thằng, xử kiện lằng nhằng là thằng quan huyện."




    => Viên quan huyện nọ tức lắm vì đã gặp phải “con ong con”, bởi vế đối chững chạc, khó có thể coi thường.
    “Huyện thằng” là chức quan đặt ra vào thời Lê mạt, cho nhà giàu nộp thóc để lấy, hàng dưới tri huyện*, chuyên trách việc tuần phòng. Cái thú vị của câu đối là cách vần vè dân dã và lối đảo: học trò con (học trò bé nhỏ) -> con học trò (cô bé học trò); quan huyện thằng (quan huyện loại “thằng”) -> thằng quan huyện (thằng cha quan huyện).

    2. Làng Động Trung (huyện Kiến Xương, Thái Bình) có nhiều người ủng hộ phong trào Cần Vương. Pháp và tay sai đã đàn áp dã man, cả biện pháp cho cày xới mồ mả tổ tiên của những người tham gia kháng chiến. Nguyễn Duy Hàn khi về nhận chức tuần phủ Thái Bình, đã tới làng răn đe và ra một vế đối:
    “Dân Động Trung hiếu động, động hiếu vô trung”




    Ý nói, dân làng Động Trung thích “làm loạn”, động đến việc hiếu (bị đào mồ cuốc mả), như vậy là mất chuyện trung hiếu với bề trên. Dân làng đối lại:
    “Quan Hành Thiện vi hành, hành vi bất thiện”




    Hành Thiện là tên làng (thuộc Nam Hà), quê của Nguyễn Duy Hàn. Vế đối lại đả kích Hàn hành xử gian ác, bằng cách đảo trật tự từ (“Hành Thiện vi hành” -> “hành vi bất thiện”); tương ứng với cách đảo trật tự từ của vế ra: Động Trung hiếu động -> động hiếu vô trung.

    4. Sinh sự, sự sinh.
    -> Gây nên điều không hay, thì chính điều ấy sẽ làm liên lụy đến bản thân.

    5. Nghi nhân mạc dụng, dụng nhân mạc nghi
    (Nghi người thì chớ dùng, dùng người thì chớ nghi).

    6. Truyện cười:
    Thám tử Sherlock Holms và bác sĩ Watson đi du lịch đến Việt Nam. Sau khi từ sân bay về khách sạn “Không sao”, thám tử hỏi bác sĩ:
    - Khi đi ngoài đường, anh có phân biệt được người nước ngoài và người bản xứ không?
    - Người nước ngoài thì mắt xanh, mũi lõ, to con. Còn người bản xứ thì mũi tẹt, da vàng, nhỏ con.
    - Sai. Bác sĩ Waton ạ. Người nước ngoài âu yếm nhau thì công khai, vệ sinh thì kín đáo. Còn người bản xứ thì ngược lại, vệ sinh công khai (úp mặt vào bờ tường, gốc cây), âu yếm thì kín đáo.

    7. Bia ôm
    Một anh nọ rủ bạn đi uống bia. Bước vào quán, thấy các cô phục vụ chào mời nồng nhiệt, biết là quán bia ôm, anh ta gọi chủ quán:
    - Cho tôi hai suất bia không ôm!
    Chủ quán:
    - Yên tâm, ở đây chúng tôi không tính tiền ôm.
    Chàng kia:
    - Vậy thì cho tôi 2 suất ôm không bia!
    => Bia không ôm -> ôm không bia.

    8. MR:
    - Tui thật không thấy ai như bà: lách chách như người nói tiếng…vịt.
    AD:
    - Còn ông thì sao?
    MR vênh mặt:
    - Ngược lại chứ sao.
    AD:
    - A, vậy là ….con vịt nói tiếng người!
    MR:
    - Hả?

    8. Nói ngược
    Bao giờ chạch đẻ ngọn đa,
    Sáo đẻ dưới nước thì ta lấy mình.


    Chừng nào đá nổi, vung chìm,
    Muối chua, chanh mặn, mới tìm được em.


    Dầu mà cỏ mọc trên trời,
    Sao sa xuống đất, cũng không rời nợ duyên.
    Bao giờ cho đến tháng ba,
    Ếch cắn cổ rắn tha ra ngoài đồng.
    Hùm nằm cho lợn liếm lông,
    Một chục quả hồng nuốt lão tám mươi.
    Nắm xôi nuốt trẻ lên mười,
    Con gà, be rượu nuốt người lao đao.
    Lươn nằm cho trúm bò vào,
    Một đàn cào cào đuổi đàn cá rô.
    Lúa mạ nhảy lên ăn bò,
    Cỏ năn, cỏ lác rình mò bắt trâu.
    Gà con đuổi bắt diều hâu,
    Chim ri đuổi đánh vỡ đầu bồ nông.


    Hỡi cô em kế bên nhà,
    Sao em cột “tóc đuôi gà” dễ thương?
    Khiến lòng anh thấy “dzấn dzương”,
    Ngày thì…không ngủ, đêm thường….quên ăn.

    (Sưu tầm thêm thơ vui- Không rõ tác giả):
    Bao giờ cho đến tháng ba
    Lương xài không hết đem ra sắm vàng
    Gạch bông đem lát đường làng
    Nông dân ngồi chật nhà hàng năm sao
    Gặp dân quan vội cúi chào
    Việc dân cần đến là ào xong ngay
    Đưa tiền quan vội xua tay
    Việc dân việc nước tối ngày sáng đêm
    Nhân tài đông chật như nêm
    Mấy thằng cơ hội ra thềm rửa xe
    Đường không lô cốt chắn che
    Mưa liền ba tháng vỉa hè vẫn khô
    Trẻ con đuổi bắt mặt rô
    Gái Hàn nô nức bắt bồ trai ta
    Bao giờ cho đến tháng ba…




    9.Buổi sáng, vợ bảo chồng:
    - Suốt đêm, em không thể ngủ ngon, con thì khóc mà anh lại ngáy như sấm.
    - Hừm, thế em thích con…ngáy còn anh thì…khóc ư?
    -> Người chồng dùng cách nói ngược để đùa vợ.

    10.
    Thường chồng nấu cháo củ tre,
    Nấu canh vỏ đỗ, nấu chè nhân ngôn.
    Ghét chồng nấu cháo le le,
    Nấu canh đậu đãi, nấu chè mật do.





    11.Khoảng năm 1980, có bài ca dao đả kích loại cán bộ biến chất, sống giàu sang trong lúc nhân dân rất khó khăn. Đáng nói, là loại ăn bẩn này vẫn luôn miệng cho mình là “đầy tớ” của dân:
    Đầy tớ thì đi ô tô,
    Ông chủ lộn ngược ba lô nhảy tàu.
    Đầy tớ thì ở nhà lầu,
    Để cho ông chủ giấy dầu che mưa.
    Đầy tớ chè chén say sưa,
    Tấm thân ông chủ rau dưa qua ngày.
    -> Nếu tráo vai "đầy tớ" là ông chủ (và ngược lại), thì mới phù hợp với ngữ cảnh, với thực tế.




    12. Đọc xuôi đọc ngược đều tiếng Việt




    Cửa sổ đêm khuya (Hàn Mặc Tử)

    (Đọc xuôi)
    Hoa cười nguyệt rọi cửa lồng gương
    Lạ cảnh buồn thêm nợ vấn vương.
    Tha thiết liễu in hồ gợn sóng,
    Hững hờ mai thoảng gió đưa hương.
    Xa người nhớ cảnh tình lai láng,
    Vắng bạn ngâm thơ rượu bẽ bàng.
    Qua lại yến ngàn dâu ủ lá,
    Hoa đàn sẵn có dế bên tường.

    (Đọc ngược)
    Tường bên dế có sẵn đàn hoa,
    Lá ủ dâu ngàn yến lại qua.
    Bàng bẽ rượu thơ ngâm bạn vắng,
    Láng lai tình cảnh nhớ người xa.
    Hương đưa gió thoảng mai hờ hững,
    Bóng gợn hồ in liễu thướt tha.
    Vương vấn nợ thêm buồn cảnh lạ,
    Gương lồng cửa rọi nguyệt cười hoa.
     

    Ý Xuân (Hoàng Cao Phan)

    (Đọc xuôi)
    Xuân vương ý đẹp, mộng tìm thơ,
    Gợi thắm lòng ai những ước mơ.
    Ngần ngại bút hoa sầu nhuốm vận,
    Dở dang đàn nhịp, lỡ buông tơ.
    Sân trăng thoáng liễu hương nồng đậm,
    Suối nước lồng mai dáng hững hờ.
    Nhân nghĩa thiếu chi cười thế cuộc,
    Xuân vương ý đẹp, mộng tìm thơ.

    (Đọc ngược)
    Thơ tìm mộng đẹp, ý vương xuân,
    Cuộc thế cười chi thiếu nghĩa nhân.
    Hờ hững dáng mai lồng nước suối,
    Đậm nồng hương liễu thoáng trăng sân.
    Tơ buông lỡ nhịp, đàn dang dở,
    Vận nhuốm sầu hoa, bút ngại ngần.
    Mơ ước những ai lòng thắm gợi,
    Thơ tìm mộng đẹp, ý vương xuân.

    (còn nữa)
    Hay, hay... Đang đợi đọc bài tiếp theo của bạn chuotbeo đấy.

  8. #8
    Tập bay chuotbeo will become famous soon enough chuotbeo will become famous soon enough chuotbeo's Avatar
    Ngay tham gia
    Aug 2011
    Bài viết
    51
    Rep Power
    10

    Re: Nghệ thuật chơi chữ trong tiếng Việt

    Hi Harrybotbeo! Mấy hôm chuotbeo bận bận, chuột đã bổ sung rồi nhé. Thanks Harry

  9. #9
    Thích bay harrybotbeo has a spectacular aura about harrybotbeo has a spectacular aura about harrybotbeo's Avatar
    Ngay tham gia
    Aug 2008
    Bài viết
    86
    Rep Power
    13

    Re: Nghệ thuật chơi chữ trong tiếng Việt

    Cảm ơn chuotbeo, Harry rất thích bài viết mà bạn đã chia sẻ.

  10. #10
    Mới nở much is on a distinguished road much's Avatar
    Ngay tham gia
    Dec 2015
    Đang ở
    Hanoi-vietnam
    Bài viết
    1
    Rep Power
    0

    Re: Nghệ thuật chơi chữ trong tiếng Việt


    chuotbeo
    much

+ Trả lời Chủ đề
Quyền viết bài
  • Bạn Không thể gửi Chủ đề mới
  • Bạn Không thể Gửi trả lời
  • Bạn Không thể Gửi file đính kèm
  • Bạn Không thể Sửa bài viết của mình